NASPMON er fjögurra ára samstarfsverkefni Íslendinga og Tékka; nánar tiltekið ÍSOR og tveggja deilda innan Tékknesku vísindaakademíunnar (CAS) auk Raunvísindadeildar Charles háskólans í Prag. NASPMON verkefnið byggir á áratuga óformlegu samstarfi ÍSOR og CAS, en Akademían hefur rekið 15 skjálftamæla á Reykjanesskaga í samvinnu við ÍSOR frá árinu 2013.
– “NAtural Seismicity as a Prospecting and MONitoring tool for geothermal energy extraction”
NASPMON (2021-2024)
Um verkefnið
Markmið verkefnisins er: a) að þróa áfram og bæta þekkingu á eðlisfræðilegum ferlum sem valda jarðskjálftum, með sérstakri áherslu á hlutverk vökva, virkjun og nýtingu jarðhita, og flekahreyfingar; b) að beita niðurstöðunum til að þróa viðmiðanir vegna starfsemi á skjálftavirkum svæðum; c) að prófa og þróa aðferðir skjálftarannsókna við jarðhitaleit; d) að auka og styrkja vísindalega getu rannsóknastofnanna í þátttökulöndunum. Verkefninu er skipt upp í átta vinnuhópa og leiðir ÍSOR þrjá þeirra: i) gagnaöflun og gagnageymsla; ii) sjálfvirk úrvinnsla og staðsetning jarðskjálfta; iii) þverfagleg túlkun. Innan NASPMON gefst skjálftahóp ÍSOR tækifæri til að þróa áfram kunnáttu sína og færni, sem eykur enn frekar möguleika hópsins til að takast á við ný verkefni á sviði þar sem framfarir eru örar. Hægt er að fylgjast með verkefninu á heimasíðu þess og á Twitter.
Í þessu verkefni gefst okkur einstakt tækifæri til þess að vinna með gögn frá því mikla umbrotasvæði sem Reykjanesskaginn er, einmitt þegar hlutirnir eru að gerast. Umbrotin á Reykjanesskaga hafa haft mikil áhrif á verkefnið, og hefur formlegu samstarfi og gagnadeilisamningum verið komið á við ýmsa erlenda háskóla og stofnanir, og nú þegar hafa margar ritrýndar vísindagreinar verið unnar í þessu samstarfi. Sem dæmi má nefna að 8 mælar hafa síðan í febrúar 2021 streymt gögnum í rauntíma til Veðurstofunnar og gegnt lykilhlutverki náttúruvárvöktunar á Reykjanesskaganum síðasta rúma árið.
Samstarf og fjármögnun
Verkefnið er styrkt af Kappa rannsóknaráætlun, sjóði Evrópska efnahagssvæðisins og Noregs (https://www.tacr.cz/en/kappa-programme/).
Þátttakendur ásamt ÍSOR:
Institute of Geophysics, Czech Academy of Sciences: https://www.ig.cas.cz/
Institute of Rock Structure and Mechanics, Czech Academy of Sciences: https://www.irsm.cas.cz/
Faculty of Science, Charles University: https://www.natur.cuni.cz/eng
Verkefnisstjóri ÍSOR: Þorbjörg Ágústsdóttir